ترانسفورماتور چیست ؟
ترانسفورماتور یا در عموم بهش بیشتر ترانس میگن یک المان یا قطعه ای هست که از دو سیم پیچ تشکیل شده که معمولا این سیم ها روی هسته فلزی که جنس های مختلفی داره پیچیده میشود.
حالا این ترانس چیکار میکنه ؟
ترانسفورماتور وقتی به یک سیم پیچش جریان متاوب یا AC اعمال میشه این جریان را روی سیم پیچ طرف دیگه بصورت بیسم و بدون اتصال سیمی منتقل یا به اصطلاح القا میکنه!
حالا یک مثال ساده بگیم : توی خونه ها دیدین که روی دستگاه ها ، تلویزیون های CRT بخصوص و سگا که بچگی بازی میکردیم نوشته 220 ولت یا 110 ولت که در ایران 220 ولت هست ، ولی دستگاه های مختلف لزوما با یک ولتاژ ثابت مثلا 220 ولت کار نمیکنن ولی میبینید که روی همه دستگاه ها نوشته 220 ولت ! خلاصه بگم با یک ترانس 220 ولت را میگرفتن و به ولتاژ مورد نظر تبدیل میکنن.
مثلا در تلویزیون یک ترانس کاهنده برای مدارات داریم که ولتاژ را کم میکنه مثلا به 24 ولت و یک ترانس افزایند داریم که 220 ولت را تبدیل میکنه به 5 هزار ولت !
تعریف علمی ترانسفورماتور
ترانسفورماتور یا ترانسفورمر به وسیلهای است که انرژی الکتریکی را به وسیله دو یا چند سیمپیچ و از طریق القای الکتریکی از یک مدار به مداری دیگر منتقل میکند.
به این صورت که جریان جاری در مدار اول (اولیهٔ ترانسفورماتور) موجب به وجود آمدن یک میدان مغناطیسی در اطراف سیمپیچ اول میشود، این میدان مغناطیسی به نوبهٔ خود موجب به وجود آمدن یک ولتاژ در مدار دوم میشود که با اضافه کردن یک بار به مدار دوم این ولتاژ میتواند به ایجاد یک جریان ثانویه بینجامد.
یک تعریف دیگر از ترانسفورماتور
اگر دو سیم پیچ را در کنار یکدیگر قرار داده و از یکی از آنها جریان متغیری عبور دهیم ، در سیم پیچ دوم ولتاژی القا می شود . در واقع با عبور جریان متغیر از سیم پیچ اولیه یعنی سیم پیچی که ورودی به آن اعمال می شود ، در اطراف آن یک میدان مغناطیسی متغیر ایجاد می شود . این میدان متغیر، سیم پیچ دوم را قطع می کند و سبب القای ولتاژ در آن می شود .این پدیده اساس کار ترانسفورماتور است . دقت داشته باشید که در یک ترانسفورماتور بین سیم پیچ های اولیه و ثانویه هیچ گونه تماس الکتریکی وجود ندارد و انرژی ورودی تماماً از طریق میدان مغناطیسی به ثانویه منتقل می شود .
کاربرد ترانس
افزایش و کاهش ولتاژ و جریان یا بعبارت علمی تر انتقال توان ! شما بطور تئوری اگر یک سر سیم پیچ 100 وات توان داشته باشید اگر تلفات را حساب نکنیم در سیم پیچ دوم هم 100 وات توان خواهیم داشت . پس ترانس از خودش توان تولید نمیکنه فقط منتقل میکنه !
ترانس های های ولتاژ در خطوط انتقال ، ترانس تطبیق امپدانس در آمپلی فایر ها ، ترانس ایزوله در تعمیرات ، ترانس های کاهنده ولتاژ بعنوان منبع تغذیه برای مدارات الکترونیکی ،ترانسفورماتور های استفاده شده در منابع سوئیچینگ و…